Włosy

Twarda woda a włosy: Londyn, Kopenhaga, Paryż, Warszawa

15 września 2026

Twardość wody to zawartość rozpuszczonych jonów wapnia i magnezu. Podaje się ją w miligramach węglanu wapnia na litr (mg CaCO₃/l) albo w stopniach niemieckich (°dH). Przelicznik: 1 °dH ≈ 17,8 mg CaCO₃/l.

Skala orientacyjna: poniżej 100 mg/l — miękka. 100–200 — średnio twarda. 200–300 — twarda. Powyżej 300 — bardzo twarda.

Gdzie woda jest twarda — Londyn, Kopenhaga i reszta mapy

Twardość jest geologią, nie „jakością wody". Kreda i wapień dają wodę twardą. Granit, gnejs i wrzosowiska — miękką. Dlatego dwie stolice w tym samym kraju mogą mieć zupełnie inne warunki pod prysznicem.

Wielka Brytania. Podział jest czysto geologiczny. Południowy wschód i wschód Anglii leżą na kredzie i wapieniach, północ i Szkocja — na granicie i wrzosowiskach.

• —Londyn — Thames Water podaje typowe wartości 250–400 mg/l, czyli pas od „twardej" po „bardzo twardą". Woda pochodzi z warstw kredowych doliny Tamizy, Chilterns i North Downs. To jeden z najostrzejszych testów dla szamponu w Europie.
• —Najtwardsza woda miejska w kraju to Ipswich (ok. 435 mg/l), dalej Hull, Norwich, Luton i Cambridge — wszystkie powyżej lub w okolicach 300 mg/l.
• —Dla kontrastu: Glasgow ma ok. 16 mg/l (woda z Loch Katrine), a Edynburg, Manchester, Birmingham i Liverpool mieszczą się w paśmie bardzo miękkim. Przeprowadzka z Manchesteru do Londynu to dla włosów zmiana warunków o dwa rzędy wielkości.

Dania. Kraj jest mały, a różnice duże. Najtwardziej jest na Zelandii, Falstrze, Lollandzie, Møn i Fionii. Jutlandia jest na ogół miększa, ale nie wszędzie.

• —Kopenhaga — naturalna twardość w stołecznym rejonie to zwykle 18–30+ °dH. Hofor prowadzi centralne zmiękczanie: tam, gdzie program już działa, woda schodzi do około 10–12 °dH; w pozostałych dzielnicach bywa nadal twarda. Ponad połowa wody w aglomeracji jest już zmiękczana, reszta dołącza etapami do 2031. Dlatego dwaj sąsiedzi w Kopenhadze mogą mieć inne włosy z tego samego szamponu.
• —Aarhus — Aarhus Vand podaje 11–20 °dH (dość twarda do twardej). Tu nie ma centralnego zmiękczania.
• —Rekordowo twardo jest w Dragør — powyżej 30 °dH, czyli ekstremalnie twarda woda.

Francja. Twardość podaje się w stopniach francuskich: 1 °f ≈ 10 mg CaCO₃/l.

• —Paryż — Eau de Paris / ARS: titre hydrotimétrique około 26,5–36,5 °f, czyli mniej więcej 265–365 mg/l. To woda twarda do bardzo twardej, porównywalna z Londynem.
• —Lyon — wyraźnie miększa; w analizach ARS wapń bywa w okolicy 60–70 mg/l, woda bywa klasyfikowana jako raczej miękka / umiarkowana.
• —Nicea — sieć jest mieszana: w zależności od ujęcia TH często wychodzi w paśmie około 20–30 °f. Południe na wapieniu jest bardziej „wapienne" niż Rodan.

Szwecja. Dwie stolice na północy są odwrotnością Londynu i Paryża.

• —Sztokholm — Stockholm Vatten och Avfall: woda miękka, 4–6 °dH (jezioro Mälaren).
• —Göteborg — woda z Göta älv jest zwykle bardzo miękka.
• —Południe, na wapieniach Skanii, potrafi być twardsze — zawsze warto sprawdzić aktualny raport VA SYD albo lokalnego wodociągu. Przeprowadzka ze Sztokholmu do Paryża albo Londynu to dla włosów skok o całą skalę.

Niemcy. Duże różnice regionalne. Berlin jest w czołówce dużych miast — wartości sięgają ok. 24 °dH. Frankfurt nad Menem do ok. 19,7 °dH, Monachium ok. 19 °dH. Z drugiej strony Hamburg ok. 11 °dH, a Essen ok. 6,7 °dH, czyli woda miękka. Formalnie „twarda" zaczyna się w Niemczech od 14 °dH.

Polska. Woda jest twarda w większości dużych miast:

• —Warszawa — ok. 17–19 °dH
• —Kraków — zależnie od ujęcia: Dłubnia ok. 296 mg/l, Bielany ok. 288, Rudawa ok. 278, ale Raba tylko ok. 128 mg/l (woda miękka). Dlatego doświadczenia mieszkańców różnych dzielnic bywają sprzeczne.
• —Poznań — ok. 16–18 °dH, w niektórych ujęciach wyżej
• —Zamość — powyżej 22 °dH, jedna z najwyższych wartości w kraju

Wybrzeże (Trójmiasto, Szczecin) ma wodę wyraźnie miększą. Południe kraju, oparte na formacjach jurajskich i kredowych, twardszą.

Włochy i Holandia — krótko. Rzym bywa w okolicy 200 mg/l (umiarkowanie twarda do twardej). Mediolan i Nizina Padańska są zwykle twardsze niż Alpy. Amsterdam jest raczej w paśmie średnio twardym / relatywnie miękkim (często około 8 °dH) — inna historia niż Londyn.

Zawsze warto sprawdzić aktualny raport swojego przedsiębiorstwa wodociągowego — twardość zmienia się między dzielnicami, ujęciami i porami roku. Źródła orientacyjne: Thames Water, Hofor, Eau de Paris, Stockholm Vatten, MPWiK Warszawa, Wodociągi Miasta Krakowa, Aquanet.

Co twarda woda robi włosom

Jony wapnia i magnezu łączą się z surfaktantami anionowymi w nierozpuszczalne sole, które osadzają się na kutykuli. Skutki kumulują się tygodniami:

• —włos szorstki w dotyku i matowy
• —gorsze rozczesywanie, więcej mechanicznych uszkodzeń łuski
• —kolor farbowany blaknie szybciej i zmienia odcień
• —skóra głowy swędzi i łuszczy się bardziej
• —odżywki „nie działają" — bo nie mają jak dotrzeć do włókna przez warstwę osadu

Osobny wątek to miedź z instalacji, która akumuluje się zwłaszcza we włosach blond i siwych i przyspiesza utlenianie keratyny.

Podejście BOGDAO: chelatacja podczas mycia

Filtr prysznicowy działa, ale wymaga instalacji, wymiany wkładów i nie jedzie z tobą w podróż. Postanowiliśmy rozwiązać problem w samej formule.

Kompleks chelatujący BOGDAO działa w chwili mycia — w kontakcie z wodą, zanim zdąży powstać osad. Składa się z trzech elementów, które pracują na różnych poziomach:

Trisodium Ethylenediamine Disuccinate (EDDS) — biodegradowalny chelator wiążący jony wapnia, magnezu, miedzi i żelaza w stabilne kompleksy, zanim zetkną się z włosem.

System surfaktantów odpornych na twardość — Sodium Methyl Cocoyl Taurate to tauryd, który w przeciwieństwie do klasycznych detergentów anionowych nie wytrąca się w obecności jonów wapnia. Myje skutecznie tam, gdzie zwykłe szampony dają matową pianę i osad.

Estry poliglicerolu (Polyglyceryl-6 Caprylate, Polyglyceryl-3 Cocoate, Polyglyceryl-4 Caprate, Polyglyceryl-6 Ricinoleate) — tworzą delikatny układ micelarny, który utrzymuje zanieczyszczenia i związane jony w zawiesinie, tak żeby spłynęły z wodą, zamiast osiąść z powrotem na włosie przy spłukiwaniu.

Do tego kwaśne pH formuły, które nie pozwala łusce się unieść, oraz inulina i Hydroxypropyl Gluconamide pracujące bezpośrednio na włóknie.

Dla kogo

Dla mieszkańców Londynu, Kopenhagi, Paryża, Berlina, Warszawy, Krakowa, Aarhus i każdego innego miasta powyżej 200 mg CaCO₃/l. Dla osób z włosami farbowanymi, rozjaśnianymi i siwymi. Dla tych, którzy po przeprowadzce zauważyli, że włosy „zmieniły się bez powodu". I dla wszystkich, którzy podróżują i nie wiedzą, jaka woda czeka ich pod prysznicem.